Woord vooraf

Een blog over de Agion Oros (Athos), de Tuin van de Moeder Gods, het spirituele centrum van het oosters-orthodoxe christendom.
En dus ook over kloosters, pelgrimeren en ikonen. (Tekst in geel bevat een link)




zondag 1 maart 2015

445 - ZONDAG VAN DE ORTHODOXIE, EERSTE ZONDAG VAN DE VASTEN

                                                                              Η Αναστήλωσις των Σεπτών και Aγίων Εικόνων
                                                                      (Het Herstel van de Vererenswaardige en Heilige Ikonen)

Vandaag, zondag 1 maart 2015, de eerste zondag van de Grote Vasten, vieren we de Triomf van de Orthodoxie. Het is de overwinning van de ikonenvereerders in de ikonenstrijd. We herdenken het einde van die strijd, het ikonoklasme (726-843), en het weer opnieuw toestaan van de ikonenverering in de Orthodoxe Kerk. Het Tweede Concilie van Nikea (787) heeft het ikonoklasme veroordeeld. Het evangelie van deze zondag is te lezen bij de Heilige Apostel Johannes, 1, 44-52.

Henk Johannes van den Heuvel maakt op zijn blog Woest en Vredig een treffende opmerking over het omgaan met ikonen in de huidige wereld. Naar aanleiding van een tentoonstelling in Amsterdam schrijft hij: 
Kerkelijke kunst vraagt ook om een andere opstelling dan profane kunst. Ikonen staan vaak met elkaar in een specifieke context. Een ikonostase laat dit duidelijk zien. De Christusikoon en de ikoon van de Moeder Gods hebben een vaste plaats aan weerszijden van de Koninklijke Deuren. De ikoon van Johannes de Doper en de heilige aan wie de kerk is opgedragen, komen daarnaast. De aartsengelen Gabriël en Michaël komen daar weer naast. In de Orthodoxe Traditie zie je meestal ook een Deësis boven en een Annunciatie op de Koninklijke Deuren. En zo heeft elke ikoon zijn vaste plek. Niet alleen in de kerk, maar ook in het museum. 

Voor orthodoxe gelovigen zijn ikonen gebruiksvoorwerpen die vereerd worden met buigingen, een lichte aanraking, een kus. In het museum zijn ikonen plotseling 'kunst' en 'cultureel erfgoed' en staan er bordjes bij: 'Please, don't touch!'.

Toen ik in 1997 in Thessaloníki de tentoonstelling Treasures of Mount Athos in het Museum of Byzantine Culture bezocht, was dat een vreemde ervaring. Vooral omdat ik eerst drie weken lang kloosters op de Berg Athos had bezocht en daar dagelijks ikonen had vereerd. In het museum waren ook enkele monialen. Zij konden op deze manier participeren aan de rijkdommen van de Berg Athos, een plek waar vrouwen niet mogen komen. Maar ook zij mochten de ikonen niet aanraken en kussen. In een museum heb je contact met een ikoon als met een gevangene, door een onzichtbare wand van elkaar gescheiden.

zaterdag 28 februari 2015

444 - DE HEILIGE PORFIRIOS KAFSOKALIVITIS, OVER DE VASTEN

De Vaders hielden ervan te zeggen dat 'een dikke buik geen verfijnde geest maakt'. Alle boeken van de Vaders spreken over vasten. Zij benadrukken dat wij niet moeten eten wat moeilijk verteerbaar is, of rijk en vet, omdat het slecht is voor het lichaam en voor de ziel...Daarom spreken de Vaders over vasten en veroordelen ze teveel eten en het plezier dat men heeft bij het eten van rijk voedsel. Laat ons voedsel eenvoudig zijn, en laten wij ons er niet zoveel mee bezighouden.

Het is niet het goede eten of de goede levenscondities die een goede gezondheid geven. het is een heilig leven, het leven van Christus. Ik ken asketen die met de grootste strengheid vastten en nooit ziek waren. U loopt geen gevaar door te vasten. Er is nog nooit iemand ziek geworden door te vasten.

(...) Maar daarvoor moet u geloof hebben. Anders zult u zich leeg voelen en misselijk en naar eten verlangen. Vasten is ook een kwestie van geloof. Het doet u geen kwaad als u uw eten goed verteert. De asketen veranderen lucht in eiwitten en vasten doet ze geen kwaad. Als u liefde hebt voor het goddelijke, kunt u met plezier vasten en is alles gemakkelijk; anders zou alles onoverkomelijk lijken. Al degenen die hun hart aan Christus hebben gegeven en met vurige liefde bidden, zijn erin geslaagd hun verlangen naar voedsel en gebrek aan onthouding te overwinnen en onder controle te houden.

De ikoon van de Heilige Porfírios is onlangs aan de Oecumenisch Patriarch Bartholoméos aangeboden. Hij is van de hand van Archimandriet Ambrósios van een klooster op Cyprus.

Bron: Geraakt door God's liefde. Leven en wijsheid van oudvader Porfírios, Tilburg 2010
           Fos Fanariou

zaterdag 21 februari 2015

442 - I KELLI PANAGIA PORTAITISSA, NA VOLTOOIDE RESTAURATIE INGEWIJD


Donderdag 6/19 februari is de Ierá Kellí van de Panagía Portaïtissa (van I.M. Ivíron) plechtig ingewijd. Na een paar jaar restauratie ziet de kellí er weer mooi uit. De kellí is de historische plek waar de Heilige Gabriël in 1044 de Wonderdoende ikoon van de Moeder Gods Portaïtissa plaatste, nadat ze uit de zee was opgedoken. Voor zover ik weet wordt aan de kapel van de kellí nog gewerkt, maar de verschillen zijn zichtbaar.


Bij de waterwijding waren verschillende abten en monniken (bevriend met I.M. Ivíron) aanwezig, onder wie hegoúmenos Archimandriet Nathanaíl, oud-hegoúmenos v Vasíleios en oud-proto-epistátis Máximos.

Hieronder enige foto's van de feestelijke gebeurtenis:







Bron: I.Metropolis Lagkada
          Amen.gr

dinsdag 17 februari 2015

441 - STENEN BRUG BIJ DE BAAI VAN VELLA (VIDEO)



Video van monnik Theológos (I.M. Megístis Lávras) over de stenen brug bij de baai van Vellá.  De brug werd in 1744 gebouwd op kosten van de bisschop van Vellá. De gehele streek is naar hem genoemd.

zaterdag 14 februari 2015

440 - NUTTIGE (EN MOOIE) APPS OVER DE AGION OROS

Na de app over Vatopedíou ben ik op zoek gegaan naar meer digitale informatie. Je stuit daarbij wel direct op het talen- en letterprobleem. Om op je iPad of GSM/iPhone een app in het Grieks te downloaden moet je hem natuurlijk wel eerst vinden.

Wanneer je vervolgens met een aantal zoektermen aan de slag gaat vind je mooie dingen. Ik geef een aantal voorbeelden. Zoek in Google Play met de term Αγιον Ορος, en je vindt zo een tiental apps, van kalender tot foto's tot heiligen. Deze kalender-app vind ik zelf heel mooi en nuttig:
De Imerológion Agíou Orous (Grieks: Ημερολόγιον Αγίου Όρους) bevat de Oude en Nieuwe Kalender, telefoonlijst, feesten en vastendagen en een heiligenkalender. Veel gegevens zijn geleverd door de vaders van I.M. Pantokrátoros, aldus Agioritikovima. De bedoeling is om deze app ook voor niet-Griekstalige pelgrims uit te brengen.

Maar ook Engels brengt uitkomst. De zoek term Mount Athos levert uiteindelijk ongeveer dezelfde apps, zij het in een andere volgorde.

Anders is het met de iPad. De term Αγιον Ορος levert in de App Store niets op en 'Mount Athos' alleen bovengenoemde Vatopedíou-app en ééntje over de nieuwe Heilige Paísios. Wat mij betreft staat Android voorlopig voor op Apple.






Zie voor het digitale Athostijdperk, maar daarvoor niet alleen, ook deze prachtige site over askese: The Ascetic Experience

maandag 9 februari 2015

439 - BOUW- EN RESTAURATIEWERKZAAMHEDEN IN KARIES

Wandelend door Karies zie je op verscheidene plekken sporen van bouw- en restauratiewerkzaamheden. Grote blikvanger was de Protátonkerk die ik jarenlang in de steigers heb gezien onder een groot afdak. Tot 2010, toen was hij weer in volle glorie zichtbaar.

Binnen in de kerk gingen en gaan de werkzaamheden aan de muurschilderingen nog door, afgelopen zomer ook weer aan de buitenkant en op het buitenterrein. Maar ook bij onder meer I.S. Agíou Andréa (foto 1), nieuw Esfigménou (foto 2, 3), en de konáki (woning (in Kariés)) van I.M. Vatopédiou (onderaan) zag ik arbeiders aan het werk. De steun van de EU blijft zichtbaar.




2

 3


Loading...